Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
नयाँ दिल्लीमा एआईदेखि व्यापार र ऊर्जासम्म विश्व नेताको मन्थन
ब्लुमबर्ग न्यू इकोनोमी फोरम २०२६
बुधबार, २८ आश्विन २०८३, राति ९:१२
नयाँ दिल्ली । भारतको नयाँ दिल्लीमा ब्लुमबर्ग न्यू इकोनोमी फोरम २०२६ आयोजना भइरहेको छ। अक्टोबर १३ देखि १५ सम्म चलिरहेको फोरममा विश्वका राजनीतिक नेता, नीति निर्माता, व्यवसायी तथा प्रविधि क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तित्वहरू भेला भएर कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई), विश्व व्यापार, ऊर्जा, आपूर्ति शृंखला, प्रविधि र बदलिँदो भूराजनीतिक शक्ति सन्तुलनबारे छलफल गरिरहेका छन्। ‘A World in Play: Defining the New Levers of Power’ मुख्य विषय रहेको आठौँ संस्करणमा ५०० भन्दा बढी सार्वजनिक तथा निजी क्षेत्रका प्रभावशाली व्यक्तित्व सहभागी छन्।
फोरमलाई सम्बोधन गर्दै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले २१औँ शताब्दीमा प्रविधि, डेटा, ज्ञान र नवप्रवर्तन नै शक्तिका प्रमुख आधार बन्दै गएको बताए। उनले भारतको विकासको अवधारणा ‘Power to Empower’ रहेको उल्लेख गर्दै भारत अरूको खर्चमा नभई विश्वसँगै र विश्वका लागि अघि बढ्न चाहेको बताए। कोभिड–१९ महामारी, युद्ध, आपूर्ति शृंखला अवरोध, व्यापारिक बाधा तथा महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्तिमा देखिएका चुनौतीबीच विश्वसनीय साझेदारी र सुरक्षित आपूर्ति शृंखला आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
भारतका विदेशमन्त्री एस. जयशंकरले भने अहिलेको विश्वलाई ‘chokepoints’ अर्थात् रणनीतिक नियन्त्रणका केन्द्रहरूको विश्वका रूपमा चित्रण गरे। उनका अनुसार दुर्लभ खनिज, वित्तीय प्रणाली, प्रतिबन्ध तथा अमेरिकी डलरसहितका महत्वपूर्ण स्रोत र प्रणालीमाथिको नियन्त्रणलाई मुलुकहरूले भूराजनीतिक दबाबको साधनका रूपमा प्रयोग गर्न थालेका छन्। उनले भारतलाई ‘middle power’ मात्र भनेर सीमित गर्न नहुने भन्दै करिब ४ ट्रिलियन डलरको अर्थतन्त्र, ठूलो जनसंख्या र उच्च वृद्धि सम्भावना भएको मुलुकका रूपमा भारतले आफ्नो हितअनुसार स्वतन्त्र नीति निर्माण गर्नुपर्ने बताए। जयशंकरसँगको छलफलमा क्यानडाकी विदेशमन्त्री अनिता आनन्द, अस्ट्रेलियाका पूर्वप्रधानमन्त्री केभिन रुड र बेलायतका पूर्वप्रधानमन्त्री रिशी सुनक सहभागी थिए।
वाणिज्य तथा उद्योगमन्त्री पियुष गोयलले विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखला विविधीकरण, व्यापार र भारत–अमेरिका सम्बन्धबारे धारणा राखे। उनले भारत–अमेरिका सम्बन्ध व्यापारमा मात्र सीमित नभई रक्षा, प्रविधि, महत्वपूर्ण खनिज र जनस्तरको सम्बन्धसम्म फैलिएको भन्दै आगामी दिनमा सम्बन्ध अझ बलियो हुने विश्वास व्यक्त गरे। भारतका लागि विश्वसनीय तथा विविधीकृत आपूर्ति शृंखला निर्माण र रणनीतिक क्षेत्रमा क्षमता विस्तार महत्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ थियो।
अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमणले लगानीकर्ता र वित्तीय बजारसँग सम्बन्धित विषयमा धारणा राख्दै दीर्घकालीन पुँजीगत लाभ कर (LTCG), धितोपत्र कारोबार कर (STT), विभिन्न सम्पत्तिमा करको समानता तथा भारतीय रुपैयाँको उतारचढावबारे चर्चा गरिन्। उनले रुपैयाँको विनिमय दरलाई निश्चित स्तरमा राख्नुको सट्टा अत्यधिक अस्थिरता नियन्त्रण गर्न भारतीय रिजर्भ बैंकले आवश्यक कदम चालिरहेको बताइन्।
फोरममा एआईको प्रभाव पनि प्रमुख बहस बनेको छ। इन्फोसिसका अध्यक्ष तथा सहसंस्थापक नन्दन निलेकणीले एआईका कारण ठूलो मात्रामा रोजगारी समाप्त हुने चिन्तालाई अस्वीकार गर्दै एआईले नयाँ सीप, नयाँ काम र साना व्यवसायका लागि थप अवसर सिर्जना गर्ने बताए। उनका अनुसार कोडिङजस्ता केही काम स्वचालित भए पनि व्यवस्थापन, ग्राहक सेवा, शासन, एआईको सुरक्षित प्रयोग तथा कार्यान्वयनजस्ता क्षेत्रमा नयाँ रोजगारीको माग बढ्नेछ। साना व्यवसायले एआईमार्फत बजार, पुँजी र ज्ञानमा पहुँच विस्तार गर्न सक्ने उनको भनाइ थियो।
निलेकणीले प्रविधिको प्रयोगबाट परीक्षा प्रणालीलाई समेत सुरक्षित बनाउन सकिने धारणा राखे। उनले ठूलो प्रश्न बैंक बनाएर परीक्षाको दिन अन्तिम समयमा प्रश्नपत्र तयार गर्ने तथा कम्प्युटरमा आधारित परीक्षा प्रणाली विस्तार गर्ने उपायले प्रश्नपत्र चुहावट रोक्न सहयोग गर्ने बताए।
फोरममा माइकल ब्लुमबर्ग, मारियो द्राघी, जिना रेमोन्डो, चक रोबिन्स, जोनाथन ग्रे, कुमार मंगलम बिर्ला, नटराजन चन्द्रशेखरन, आनन्द महिन्द्रालगायत विश्वका राजनीति, वित्त, प्रविधि र व्यवसाय क्षेत्रका प्रभावशाली व्यक्तित्वको सहभागिता रहेको छ। कार्यक्रमले विशेषगरी भूराजनीतिक पुनर्संरचना, एआई तथा अन्य प्रविधिगत परिवर्तन, ऊर्जा संक्रमण र विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा भइरहेको परिवर्तनले आगामी विश्व अर्थतन्त्रलाई कसरी प्रभावित गर्नेछ भन्ने विषयमा केन्द्रित बहस अघि बढाइरहेको छ।
यसैबीच, फोरमको अवसरमा पूर्वबेलायती प्रधानमन्त्री रिशी सुनकले प्रधानमन्त्री मोदीसँग भेटवार्ता गर्दै भारत–बेलायत सम्बन्धमा व्यापार, प्रविधि र एआईको सहकार्यलाई थप बलियो बनाउने विषयमा जोड दिएका छन्।
नयाँ दिल्लीमा भइरहेको ब्लुमबर्ग न्यू इकोनोमी फोरम एआई र प्रविधिको तीव्र विकास, व्यापारिक तनाव, ऊर्जा संक्रमण, महत्वपूर्ण खनिज तथा आपूर्ति शृंखलामाथिको प्रतिस्पर्धाबीच विश्व अर्थतन्त्रको नयाँ दिशा र शक्ति सन्तुलनबारे छलफल गर्ने महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च बनेको छ।
प्रतिक्रिया 0