विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धि अपेक्षाभन्दा राम्रो, तर जोखिम बढ्दै

बुधबार, २४ भदौ २०८३, राति ८:३२


विश्व अर्थतन्त्रले अपेक्षा गरिएभन्दा राम्रो प्रदर्शन गरिरहेको भए पनि समग्र वृद्धिको सतहमुनि असमानता बढ्दै गएको छ। विश्व आर्थिक मञ्चको पछिल्लो आर्थिक समीक्षाले विश्वव्यापी आर्थिक लचकता कायम रहे पनि विभिन्न क्षेत्र र अर्थतन्त्रबीचको अवस्था समान नरहेको देखाएको छ।

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई)सँग सम्बन्धित निर्यात वृद्धि र प्रविधि क्षेत्रमा केन्द्रित लगानीले केही अर्थतन्त्रमा आर्थिक गतिविधिलाई बलियो बनाइरहेको छ। एआईको तीव्र विस्तारसँगै यससँग जोडिएका उत्पादन, सेवा तथा निर्यातले विश्व व्यापार र लगानीमा नयाँ अवसर सिर्जना गरिरहेका छन्।

तर आर्थिक वृद्धिको लाभ व्यापक रूपमा फैलिन नसकेको चिन्ता पनि बढेको छ। केही देश र क्षेत्रमा लगानी तथा निर्यात केन्द्रित हुँदा अन्य अर्थतन्त्र अपेक्षाकृत कमजोर अवस्थामा रहन सक्ने भएकाले विश्वव्यापी वृद्धिको आधार कति दिगो र समावेशी छ भन्ने प्रश्न उठेको छ।

यसबीच खाद्य तथा ऊर्जा क्षेत्रमा देखिएको मूल्य र आपूर्तिसम्बन्धी दबाबले विश्व अर्थतन्त्रका लागि अर्को चुनौती थपेको छ। खाद्य तथा ऊर्जा लागतमा हुने उतारचढावले मुद्रास्फीतिमा दबाब सिर्जना गर्नुका साथै घरपरिवारको खर्च र व्यवसायको सञ्चालन लागतमा समेत असर पार्न सक्छ।

त्यस्तै, विभिन्न देशमा सार्वजनिक ऋण, सरकारी खर्च र राजकोषीय व्यवस्थापनमाथिको दबाब बढ्दै गएको छ। सरकारहरूको वित्तीय क्षमता सीमित हुँदै जाँदा आर्थिक मन्दी वा बाह्य झट्काको समयमा थप सहायता तथा लगानीका लागि आवश्यक स्रोत जुटाउन कठिन हुन सक्ने जोखिम देखिएको छ।

यस अवस्थामा आगामी दिनमा विश्व अर्थतन्त्रको वास्तविक लचकता केवल आर्थिक वृद्धिदरले मात्र निर्धारण गर्ने छैन। एआई तथा प्रविधिमा आधारित लगानी कति दिगो हुन्छ, आर्थिक वृद्धिको लाभ कति व्यापक रूपमा बाँडिन्छ र खाद्य, ऊर्जा तथा राजकोषीय दबाबलाई अर्थतन्त्रहरूले कति प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्न सक्छन् भन्ने कुराले विश्व अर्थतन्त्रको आगामी दिशा निर्धारण गर्ने देखिन्छ।

प्रतिक्रिया 0