काठमाडौं । सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा पर्यटन क्षेत्रलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ । नीति अनुसार नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन गन्तव्यका रूपमा अझ मजबुत बनाउने, पर्यटकीय पूर्वाधार विस्तार गर्ने र रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य लिइएको छ ।

सरकारले विशेषगरी हिमाली, सांस्कृतिक, धार्मिक तथा साहसिक पर्यटनलाई प्रवर्द्धन गर्ने योजना अघि सारेको छ । यसअन्तर्गत नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य पहिचान, पुराना गन्तव्यहरूको स्तरोन्नति तथा सेवा गुणस्तर सुधारमा जोड दिइएको छ ।

पर्यटन पूर्वाधारतर्फ सडक, हवाई पहुँच, होटल तथा पर्यटक सेवा सुविधामा सुधार गर्ने नीति लिइएको छ । त्यस्तै, डिजिटल पर्यटन प्रवर्द्धन, अनलाइन बुकिङ प्रणाली विस्तार तथा अन्तर्राष्ट्रिय मार्केटिङ अभियानलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ ।

सरकारले निजी क्षेत्रसँगको सहकार्यमा पर्यटन उद्योगलाई रोजगारी सिर्जनाको महत्वपूर्ण क्षेत्रका रूपमा विकास गर्ने बताएको छ ।विशेषगरी कोभिडपछि पुनरुत्थान हुँदै गरेको पर्यटन क्षेत्रलाई दीर्घकालीन रूपमा प्रतिस्पर्धी र दिगो बनाउन नीतिगत सुधार आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको छ ।

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा होमस्टे (Home Stay) कार्यक्रमलाई ग्रामीण पर्यटन विकासको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउने भएको छ । नीति अनुसार ग्रामीण क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक पहिचान र स्थानीय जीवनशैलीलाई पर्यटनसँग जोड्दै होमस्टे व्यवसाय विस्तार गरिनेछ ।

सरकारले होमस्टे सञ्चालनका लागि पूर्वाधार सुधार, तालिम, स्वच्छता मापदण्ड र डिजिटल मार्केटिङमा सहयोग गर्ने योजना लिएको छ । यसले स्थानीय समुदायलाई प्रत्यक्ष रूपमा पर्यटन आयमा सहभागी गराउने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी हिमाली र पहाडी क्षेत्रका गाउँहरूमा सामुदायिक होमस्टे विस्तार गर्दै आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक आकर्षित गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

साथै, स्थानीय उत्पादन (जैसे कृषि, हस्तकला, परिकार) लाई होमस्टेसँग जोडेर “ग्रामीण अनुभव पर्यटन” प्रवर्द्धन गरिने उल्लेख छ ।

सरकारले पर्यटन क्षेत्रलाई नयाँ ढंगले पुनर्संरचना गर्दै “भिजिट नेपाल २०८५” देखि डिजिटल टुरिजमसम्मको दीर्घकालीन रणनीति अघि सारेको छ । नीति तथा कार्यक्रममा नेपाललाई विश्वस्तरीय पर्यटन गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न चरणबद्ध अभियान सञ्चालन गरिने उल्लेख छ । त्यसको पहिलो चरणमा “भिजिट नेपाल २०८५” अभियानलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गरिनेछ ।

सरकारले पर्यटन प्रवर्द्धनलाई केवल भ्रमणमै सीमित नराखी डिजिटल प्रविधिसँग जोड्ने योजना बनाएको छ । यसअन्तर्गत अनलाइन बुकिङ, डिजिटल गाइड, भर्चुअल टुर, एआई आधारित सूचना प्रणाली तथा स्मार्ट टुरिजम प्लेटफर्म विकास गरिनेछ ।

डिजिटल टुरिजममार्फत नेपालका पर्यटकीय गन्तव्यहरूलाई विश्वभर एकीकृत रूपमा प्रस्तुत गर्ने, पर्यटकलाई सहज जानकारी उपलब्ध गराउने र सेवा प्रणालीलाई आधुनिक बनाउने लक्ष्य राखिएको छ ।nसाथै, पर्यटन क्षेत्रमा निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्दै डिजिटल मार्केटिङ, अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार–प्रसार र स्मार्ट इन्फ्रास्ट्रक्चर विकासमा जोड दिइनेछ ।

विशेषगरी युवा पुस्तालाई लक्षित गर्दै टेक्नोलोजी-आधारित पर्यटन सेवा विस्तार गर्ने सरकारको उद्देश्य छ ।

आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रममा नेपाललाई सांस्कृतिक, धार्मिक र आध्यात्मिक पहिचानसहित “देवभूमि” को रूपमा प्रवर्द्धन गर्ने अवधारणालाई जोड दिएको छ ।

नीति तथा कार्यक्रममा नेपालका ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्दै देशलाई आध्यात्मिक पर्यटन गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

विशेषगरी पशुपतिनाथ, लुम्बिनी, मुक्तिनाथ लगायतका प्रमुख तीर्थस्थलहरूलाई केन्द्रमा राखेर धार्मिक पर्यटन विस्तार गर्ने योजना समेटिएको छ ।

सरकारले सांस्कृतिक सम्पदा संरक्षण, धार्मिक पर्यटन पूर्वाधार विकास तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार–प्रसारमा जोड दिने उल्लेख गरेको छ ।