Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
अमेरिकाको राष्ट्रिय ऋण ४० ट्रिलियन डलर नाघ्यो
एक दशकमा दोब्बरले बढ्यो, वित्तीय संकटको चिन्ता
शुक्रबार, ५ भदौ २०८३, बिहान ७:४०
काठमाडौं । विश्वकै ठूलो अर्थतन्त्र अमेरिकाको राष्ट्रिय ऋण पहिलोपटक ४० ट्रिलियन अमेरिकी डलर नाघेको छ। अमेरिकी ट्रेजरीको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार कुल संघीय ऋण ४०.०४७ ट्रिलियन डलर पुगेको हो।
यो आँकडा अमेरिकाको दशकौँदेखिको ऋण, उच्च सरकारी खर्च, कर नीतिका कारण घटेको राजस्व र बढ्दो ब्याज दायित्वको परिणामका रूपमा आएको हो। पछिल्लो एक वर्षमै अमेरिकी ऋण करिब ३ ट्रिलियन डलर बढेको छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सरकारी खर्च नियन्त्रण र वित्तीय अनुशासन कायम गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै आए पनि ऋण बढ्ने क्रम रोकिएको छैन। पछिल्लो तथ्यांकले अमेरिकी सरकारको वित्तीय व्यवस्थापनमाथि नयाँ प्रश्न खडा गरेको छ।
एक दशकमा दोब्बरभन्दा बढी ऋण
अमेरिकाको कुल संघीय ऋण सन् २०१७ को जनवरीमा ट्रम्प पहिलोपटक राष्ट्रपति बन्दा करिब १९.९५ ट्रिलियन डलर थियो। अहिले त्यो ४० ट्रिलियन डलर नाघेको छ।
यस अवधिमा ऋण वृद्धिमा विभिन्न प्रशासनका खर्च तथा कर नीतिको भूमिका रहेको छ। कोभिड–१९ महामारीका क्रममा गरिएको ठूलो सरकारी खर्चले पनि ऋण वृद्धि तीव्र बनाएको थियो। ट्रम्पको पहिलो कार्यकाल र जो बाइडेन प्रशासन दुवै अवधिमा ठूलो मात्रामा सरकारी ऋण थपिएको तथ्यांकले देखाउँछ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएयता मात्रै अमेरिकी ऋण करिब ३.८ ट्रिलियन डलर बढेको रिपोर्टहरूमा उल्लेख छ।
ऋण बढ्नुको कारण के हो ?
अमेरिकाको ऋण वृद्धि कुनै एक प्रशासन वा एउटै नीतिको परिणाम मात्र होइन। दशकौँदेखि सरकारी आम्दानी र खर्चबीचको असन्तुलन, सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम, स्वास्थ्य कार्यक्रम, रक्षा खर्च, कर कटौती तथा ऋणमाथिको ब्याज खर्चले ऋण बढाउँदै आएका छन्।
पछिल्लो समय बढ्दो ब्याज खर्चले पनि अमेरिकी बजेटमाथि ठूलो दबाब सिर्जना गरेको छ। ऋणको आकार बढ्दै जाँदा ब्याजदरमा हुने सामान्य वृद्धिले समेत सरकारको वार्षिक खर्चमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ।
ट्रम्पका नीतिमाथि पनि प्रश्न
ट्रम्प प्रशासनले सरकारी खर्च घटाउने तथा अनावश्यक खर्च नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेको दाबी गर्दै आएको छ। तर अर्कोतर्फ कर कटौती, उच्च सरकारी खर्च र अन्य नीतिका कारण संघीय घाटा तथा ऋणमा अपेक्षित सुधार नआएको आलोचकहरूको तर्क छ।
पछिल्लो ऋण वृद्धिले ट्रम्पले अघि सारेको ‘फिस्कल डिसिप्लिन’ अर्थात् वित्तीय अनुशासनको दाबीमाथि प्रश्न उठाएको छ।
यद्यपि, अमेरिकी ऋणको वर्तमान अवस्था ट्रम्प प्रशासनबाट मात्रै सिर्जना भएको भने होइन। महामारीकालीन खर्च, त्यसअघिका कर कटौती, सामाजिक सुरक्षा तथा स्वास्थ्य कार्यक्रमको बढ्दो लागत र लामो समयदेखिको बजेट घाटाले ऋणलाई क्रमशः बढाउँदै ल्याएका हुन्।
ब्याज खर्चले बढाउँदैछ दबाब
ऋणको आकारसँगै त्यसमा तिर्नुपर्ने ब्याज पनि अमेरिकी सरकारका लागि ठूलो चुनौती बन्दै गएको छ।
अमेरिकी कांग्रेसको Joint Economic Committee का अनुसार २०२६ को जुलाईसम्म कुल राष्ट्रिय ऋण ३९.३८ ट्रिलियन डलर पुगेको थियो र ऋणको औसत वृद्धिदर तीव्र रहेको थियो। सोही समितिले ऋणमाथिको ब्याज खर्च बढिरहेको र लामो अवधिमा यसले बजेटका अन्य प्राथमिकतामा दबाब पार्न सक्ने चेतावनी दिएको थियो।
अब चुनौती के ?
अमेरिकाको वैधानिक ऋण सीमा हाल ४१.१ ट्रिलियन डलरमा रहेको छ। Congressional Budget Office (CBO) को आधारभूत प्रक्षेपणअनुसार ऋण सीमा सन् २०२७ मा पुनः चुनौती बन्न सक्ने देखिन्छ।
यसले अमेरिकी संसदसामु कर बढाउने, खर्च घटाउने वा दुवै उपाय अपनाउने कठिन राजनीतिक निर्णयको दबाब बढाउन सक्छ।
ऋण बढ्दै जाँदा सरकारको ठूलो हिस्सा ब्याज भुक्तानीमै खर्च हुन सक्छ। यसले पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य, रक्षा वा अन्य विकास कार्यक्रमका लागि उपलब्ध बजेट सीमित गर्ने जोखिम हुन्छ।
विश्व अर्थतन्त्रमा पनि प्रभाव
अमेरिकी ट्रेजरी विश्व वित्तीय प्रणालीको प्रमुख सुरक्षित सम्पत्तिमध्ये एक भएकाले अमेरिकी ऋणको अवस्था अमेरिकासम्म मात्र सीमित विषय होइन।
अमेरिकी ऋणमाथि लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर भएमा दीर्घकालीन ट्रेजरीको ब्याजदर बढ्न सक्छ। त्यसले अमेरिकाभित्र ऋणको लागत बढाउनुका साथै विश्वव्यापी वित्तीय बजार, डलर र अन्य देशको Borrowing Cost मा समेत प्रभाव पार्न सक्छ। पछिल्लो समय अमेरिकी दीर्घकालीन बन्डको प्रतिफल बढ्नुले पनि बजारमा वित्तीय जोखिमप्रतिको चिन्ता बढाएको छ।
यसरी अमेरिकाको राष्ट्रिय ऋण ४० ट्रिलियन डलर पार गर्नु केवल एउटा ठूलो संख्या पुगेको घटना मात्र होइन। यसले विश्वकै ठूलो अर्थतन्त्रले सरकारी खर्च, कर, ब्याज लागत र दीर्घकालीन वित्तीय स्थायित्वबीच कसरी सन्तुलन कायम गर्ने भन्ने गम्भीर प्रश्न फेरि अगाडि ल्याएको छ।
स्रोत: Reuters
प्रतिक्रिया 0