Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभामा युक्रेन र इरान युद्ध चर्चामा
एआई सुरक्षा पनि प्राथमिकतामा
बिहीबार, ८ आश्विन २०८३, बिहान १०:४१
न्युयोर्क। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको ८१औँ महासभाको उच्चस्तरीय छलफलमा युक्रेन र इरान युद्धसहित विश्व शान्ति, सुरक्षा, कूटनीति र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) का जोखिम प्रमुख विषय बनेका छन्। सेप्टेम्बर २२ देखि सुरु भएको महासभाको सामान्य बहसमा विश्वका नेताहरूले जारी युद्ध तथा बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय तनावबारे धारणा राखिरहेका छन्।
युक्रेन युद्ध महासभाको महत्वपूर्ण एजेन्डामध्ये एक बनेको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा रुससँगको युद्ध र सम्भावित युद्धविरामका विषय उठाएका छन्। उनले ऊर्जा पूर्वाधारमाथिका आक्रमण रोक्ने विषयमा रुससँग अस्थायी सहमतिको सम्भावनाबारे चर्चा गरेका छन्। जेलेन्स्कीले रुससँगको युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक प्रयाससँगै युक्रेनको सुरक्षा सुनिश्चित हुनुपर्ने धारणा राखेका छन्।
यसैगरी अमेरिका–इरान युद्ध महासभाको अर्को प्रमुख विषय बनेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सेप्टेम्बर २२ मा महासभालाई सम्बोधन गर्दै इरानसँग युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता नभए थप कडा सैन्य कारबाही हुन सक्ने चेतावनी दिएका थिए। ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्नबाट रोक्न अमेरिकी सैन्य कारबाही आवश्यक भएको दाबी गरेका छन्।
इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले भने इरान अमेरिकासामु आत्मसमर्पण नगर्ने तर युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक समाधान खोज्न तयार रहेको बताएका छन्। यसले दुई देशबीच सैन्य तनावसँगै वार्ता र कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्ने सम्भावनालाई पनि महासभाको चर्चामा ल्याएको छ।
महासभामा युद्धका अतिरिक्त कृत्रिम बुद्धिमत्ता र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा पनि नयाँ महत्वपूर्ण विषयका रूपमा देखिएको छ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्मा एआई क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तिहरूले प्रविधिको तीव्र विकाससँगै उत्पन्न हुन सक्ने सुरक्षा जोखिमबारे जानकारी गराएका छन्। एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी डारियो अमोडेईले एआईको उचित व्यवस्थापन नभए मानवताका लागि जोखिम बन्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी साम अल्टम्यानलगायत एआई क्षेत्रका नेतृत्वले पनि सरकारहरूबीच अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्। एआईको दुरुपयोग, साइबर सुरक्षा, स्वायत्त प्रणाली तथा सैन्य क्षेत्रमा यसको प्रयोगलाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय नियमन र जोखिम व्यवस्थापनको आवश्यकता बढ्दै गएको विषय छलफलमा आएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव अन्तोनियो गुटेरेसले पनि युद्ध, जलवायु परिवर्तन, असमानता र एआईलाई विश्वले सामना गरिरहेका प्रमुख चुनौतीका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। उनले एआईको शासनका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र प्रभावकारी निगरानी आवश्यक रहेको बताउँदै जीवन–मरणसँग सम्बन्धित निर्णय पूर्ण रूपमा मेसिनमा छोड्न नहुने धारणा राखेका छन्।
यस वर्षको ८१औँ महासभाको उच्चस्तरीय सप्ताह १८ देखि २८ सेप्टेम्बरसम्म चलिरहेको छ भने सामान्य बहस सेप्टेम्बर २२ देखि २६ र सेप्टेम्बर २८ मा हुँदैछ। युद्ध, जलवायु परिवर्तन, एआई, विकास र विश्वव्यापी सहकार्यका विषयमा विश्व नेताहरूको धारणा प्रस्तुत हुने क्रम जारी छ।
प्रतिक्रिया 0