Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
सिलिकन भ्याली र नेपालको अर्थतन्त्र
प्रविधिबाट समृद्धिको सम्भावना
आइतबार, ४ आश्विन २०८३, बिहान ११:४३
अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित सिलिकन भ्याली प्रविधि, नवप्रवर्तन र उद्यमशीलताको विश्वव्यापी केन्द्रका रूपमा परिचित छ। यहाँबाट विकसित भएका प्रविधि कम्पनी, स्टार्टअप र नयाँ व्यावसायिक अवधारणाले विश्व अर्थतन्त्रको स्वरूप नै परिवर्तन गरेका छन्। प्रविधिमा आधारित व्यवसाय, लगानी र उच्च दक्ष जनशक्तिको संयोजनले सिलिकन भ्यालीलाई ठूलो सम्पत्ति सिर्जना गर्ने क्षेत्रका रूपमा स्थापित गरेको छ। नेपालको सन्दर्भमा पनि यस्तो आर्थिक मोडलबाट सिक्न सकिने विषयहरू धेरै छन्।
सिलिकन भ्यालीको सफलताको आधार केवल प्रविधि होइन, नवप्रवर्तन, उद्यमशीलता, लगानी, दक्ष जनशक्ति र वित्तीय प्रणालीबीचको सहकार्य हो। नयाँ व्यवसाय सुरु गर्ने उद्यमीलाई लगानीकर्ताले पूँजी उपलब्ध गराउने, बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आवश्यक वित्तीय सेवा दिने, विश्वविद्यालय तथा अनुसन्धान संस्थाले ज्ञान र दक्ष जनशक्ति उपलब्ध गराउने र प्रविधि कम्पनीले नयाँ उत्पादन तथा सेवा बजारमा ल्याउने वातावरणले त्यहाँको आर्थिक गतिविधिलाई तीव्र बनाएको छ।
नेपालमा पनि सूचना प्रविधि, डिजिटल सेवा, वित्तीय प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, सफ्टवेयर, ई–कमर्स तथा अन्य प्रविधिमा आधारित व्यवसायको सम्भावना बढ्दै गएको छ। युवा जनशक्ति, बढ्दो डिजिटल पहुँच र विश्व बजारमा सेवा निर्यात गर्न सकिने सम्भावनाले नेपालमा प्रविधिमा आधारित नयाँ व्यवसाय विस्तार गर्ने आधार तयार गरेको छ। तर त्यसका लागि पूँजीमा सहज पहुँच, नीतिगत स्पष्टता, दक्ष जनशक्ति, अनुसन्धान तथा विकास र व्यवसायमैत्री वातावरण आवश्यक देखिन्छ।
यसमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। स्टार्टअप तथा साना–मझौला व्यवसायलाई कर्जा, कार्यशील पूँजी, डिजिटल भुक्तानी, व्यवसायिक खाता, नगद व्यवस्थापन र अन्य वित्तीय सेवा उपलब्ध गराएर बैंकिङ क्षेत्रले उद्यमशीलताको विकासमा योगदान गर्न सक्छ। परम्परागत कर्जाभन्दा बाहिर गएर प्रविधिमा आधारित व्यवसायको सम्भावना, जोखिम र भविष्यको नगद प्रवाहलाई बुझ्ने वित्तीय प्रणाली विकास गर्न सके नयाँ व्यवसायलाई विस्तार गर्न थप सहयोग पुग्न सक्छ।
सिलिकन भ्यालीको अनुभवले प्रविधि आफैँमा आर्थिक समृद्धिको ग्यारेन्टी नभएको पनि देखाउँछ। प्रविधिलाई व्यवसाय, लगानी, वित्तीय पहुँच, शिक्षा, अनुसन्धान र बजारसँग जोड्न सक्ने वातावरण आवश्यक हुन्छ। नेपालले आफ्नै आवश्यकता र क्षमताअनुसार यस्तो पारिस्थितिक प्रणाली (इकोसिस्टम) विकास गर्न सके प्रविधि केवल सेवा प्रयोग गर्ने माध्यम नभई सम्पत्ति सिर्जना, रोजगारी विस्तार र आर्थिक वृद्धिको आधार बन्न सक्छ।
नेपालको अर्थतन्त्रलाई थप गतिशील बनाउन प्रविधि र वित्तीय क्षेत्रबीचको सम्बन्धलाई बलियो बनाउनु महत्वपूर्ण देखिन्छ। सिलिकन भ्यालीको मोडल जस्ताको तस्तै अपनाउनेभन्दा त्यसबाट सिकेर नेपालका स्टार्टअप, साना व्यवसाय, नवप्रवर्तनकर्ता र युवा उद्यमीलाई पूँजी, प्रविधि र बजारसँग जोड्ने वातावरण निर्माण गर्नु दीर्घकालीन आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधार बन्न सक्छ।
प्रतिक्रिया 0