काठमाडौं । नेपाल र भारतबीचको सम्बन्ध अब परम्परागत व्यापार, ऊर्जा र कूटनीतिक सहकार्यमा मात्र सीमित नरही डिजिटल अर्थतन्त्र, कृत्रिम बौद्धिकता (AI), स्टार्टअप तथा नवप्रवर्तनतर्फ समेत विस्तार हुने संकेत देखिएको छ। भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशंकर र नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल बीच नयाँ दिल्लीमा भएको भेटवार्तामा व्यापार, लगानी, कनेक्टिभिटी र ऊर्जा सहकार्यसँगै डिजिटल सहकार्यलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको सन्देश सार्वजनिक भएको छ ।
भेटवार्तापछि सार्वजनिक अभिव्यक्ति तथा दुवै देशका अधिकारीहरूको भनाइले नेपाल–भारत सम्बन्धलाई “व्यावहारिक परिणाम” र “साझा आर्थिक समृद्धि” तर्फ उन्मुख गराउने प्रयास भइरहेको देखाएको छ। ऊर्जा व्यापार, सीमापार प्रसारण लाइन, पूर्वाधार विकास र लगानी प्रवर्द्धनका परम्परागत एजेन्डासँगै डिजिटल कनेक्टिभिटी र प्रविधि सहकार्यलाई पनि नयाँ प्राथमिकताका रूपमा अघि सारिएको छ ।
पछिल्लो समय नेपाल र भारतबीच स्टार्टअप इकोसिस्टमलाई जोड्ने विभिन्न पहलहरू अघि बढिरहेका छन्। नेपाली स्टार्टअपहरूलाई भारतीय प्रविधि संस्था, लगानीकर्ता र एक्सेलेरेशन कार्यक्रमसँग जोड्ने प्रयास भइरहेका छन्। यसले नेपाली युवालाई AI, FinTech, HealthTech, AgriTech तथा डिजिटल सेवाका क्षेत्रमा नयाँ अवसर सिर्जना गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
कूटनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालको जलविद्युत् क्षमता र भारतको विशाल बजारबीचको ऊर्जा सहकार्य जति महत्वपूर्ण छ, आगामी दशकमा डिजिटल सेवा, AI, स्टार्टअप र प्रविधि-आधारित उद्यम पनि दुवै देशबीचको आर्थिक सम्बन्धको नयाँ आधार बन्न सक्छ। नेपालले पनि डिजिटल अर्थतन्त्र, प्रविधि निर्यात तथा नवप्रवर्तनलाई प्राथमिकता दिन थालेको सन्दर्भमा भारतसँगको सहकार्यले नयाँ लगानी र रोजगारीका अवसर खोल्न सक्ने विश्वास गरिएको छ ।
यदि यी क्षेत्रहरूमा ठोस कार्यक्रम र लगानी अगाडि बढ्न सके नेपाल-भारत सम्बन्धले नयाँ आर्थिक आयाम प्राप्त गर्न सक्नेछ ।
प्रतिक्रिया 0