Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
मुद्रास्फीति र बढ्दो ऋणको दबाबमा विश्व वित्तीय बजार
सोमबार, २९ भदौ २०८३, राति ९:५५
विश्व वित्तीय बजारमा मुद्रास्फीति, बढ्दो सार्वजनिक ऋण र सरकार तथा निजी क्षेत्रको भारी ऋण उठाउने क्रमले दबाब बढाइरहेको छ। विश्व आर्थिक मञ्चका अनुसार पछिल्लो समय विश्वका बन्ड बजार अर्थात् ऋणपत्र बजारमा बिक्रीको दबाब कायमै रहेको छ। उच्च मुद्रास्फीति, सरकारहरूको बढ्दो ऋण दायित्व र नयाँ ऋणपत्रको बढ्दो आपूर्तिले लगानीकर्ताको चिन्ता बढाएको छ। यसको प्रभावस्वरूप ऋणपत्रको प्रतिफल तथा सरकार र निजी क्षेत्रले ऋण लिँदा तिर्नुपर्ने लागतमा थप दबाब पर्न सक्ने देखिएको छ।
विश्वका प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरू पनि कठिन मौद्रिक नीतिगत सन्तुलनको अवस्थामा छन्। एकातर्फ मुद्रास्फीतिलाई नियन्त्रणमा राख्न ब्याजदरलाई तुलनात्मक रूपमा उच्च राख्नुपर्ने दबाब छ भने अर्कोतर्फ आर्थिक गतिविधि र लगानीलाई समर्थन गर्न ब्याजदर घटाउनुपर्ने अपेक्षा बढिरहेको छ। केन्द्रीय बैंकका आगामी निर्णयले ऋणपत्र बजार, शेयर बजार, विनिमय दर तथा विश्वव्यापी पूँजी प्रवाहमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने भएकाले लगानीकर्ताको ध्यान मौद्रिक नीतितर्फ केन्द्रित भएको छ।
यसैबीच वित्तीय प्रविधि क्षेत्रमा लगानी पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। वित्तीय प्रविधि कम्पनीहरूमा हुने लगानी चार वर्षयताकै उच्च स्तरमा पुगेको भए पनि लगानीको ठूलो हिस्सा ठूला र स्थापित कम्पनीहरूमा केन्द्रित हुँदै गएको छ। लगानीकर्ताहरूले तुलनात्मक रूपमा बलियो वित्तीय अवस्था, प्रमाणित व्यावसायिक मोडल र विस्तारको सम्भावना भएका कम्पनीलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्। यसले समग्र वित्तीय प्रविधि क्षेत्रमा लगानी बढेको देखाए पनि नयाँ तथा साना कम्पनीका लागि पूँजी जुटाउने चुनौती अझ बढ्न सक्ने संकेत गरेको छ।
वित्तीय प्रविधिको विस्तारले बैंकिङ, भुक्तानी प्रणाली, डिजिटल वित्तीय सेवा तथा अन्य वित्तीय कारोबारलाई तीव्र रूपमा परिवर्तन गरिरहेको छ। प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जाँदा वित्तीय सेवाको पहुँच र कार्यक्षमता सुधार हुने सम्भावना रहे पनि बजारमा पूँजीको बढ्दो केन्द्रीकरणले प्रतिस्पर्धा र नयाँ आविष्कारका लागि चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ। विशेषगरी साना कम्पनीहरूले लगानीकर्ताको विश्वास जित्न बलियो व्यवसायिक आधार, दिगो आम्दानी र जोखिम व्यवस्थापन क्षमता देखाउनुपर्ने अवस्था बनेको छ।
आगामी दिनमा विश्व वित्तीय बजारले एकैपटक विभिन्न आर्थिक तथा गैर–आर्थिक जोखिमको सामना गर्नुपर्ने देखिएको छ। प्रमुख केन्द्रीय बैंकका ब्याजदरसम्बन्धी निर्णय, सरकारहरूको वित्तीय दबाब, सार्वजनिक ऋणको अवस्था, भू–राजनीतिक तनाव तथा ऊर्जा मूल्यमा हुने उतारचढाव बजारका प्रमुख प्रभावकारी तत्व बन्नेछन्। ऊर्जा मूल्यमा ठूलो वृद्धि भए त्यसले उत्पादन र ढुवानी लागत बढाएर पुनः मुद्रास्फीतिमा दबाब सिर्जना गर्न सक्छ, जसले केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदरसम्बन्धी निर्णयमा थप सावधानी अपनाउन बाध्य बनाउन सक्छ।
भू–राजनीतिक तनाव र विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा देखिने अवरोधले पनि वित्तीय बजारमा थप अस्थिरता ल्याउन सक्छ। क्षेत्रीय द्वन्द्व, व्यापारिक तनाव तथा ऊर्जा आपूर्तिसम्बन्धी जोखिमले वस्तु तथा सेवाको मूल्य प्रभावित गर्ने भएकाले यसको असर मुद्रास्फीति, ब्याजदर र लगानी निर्णयसम्म पुग्न सक्छ। त्यसैले अहिले विश्व वित्तीय बजारमा देखिएका जोखिमलाई छुट्टाछुट्टै नभई मुद्रास्फीति, ऋण, ब्याजदर, ऊर्जा र भू–राजनीतिसँग जोडिएको समग्र जोखिमका रूपमा हेर्नुपर्ने अवस्था बनेको छ।
समग्रमा, विश्व वित्तीय प्रणाली अहिले उच्च ऋण, मुद्रास्फीतिको दबाब, ब्याजदरसम्बन्धी अनिश्चितता र भू–राजनीतिक तनावको संगममा रहेको छ। ऋणपत्र बजारमा जारी दबाबले सरकार तथा निजी क्षेत्रको ऋण लागतलाई प्रभावित गर्न सक्नेछ भने वित्तीय प्रविधिमा बढ्दो लगानीले वित्तीय क्षेत्रको डिजिटल रूपान्तरण जारी रहेको संकेत गरेको छ। आगामी महिनामा केन्द्रीय बैंकका निर्णय, सरकारको ऋण व्यवस्थापन, ऊर्जा मूल्य तथा विश्वव्यापी राजनीतिक घटनाक्रमले विश्व वित्तीय बजारको दिशा निर्धारण गर्ने प्रमुख आधार बन्ने देखिन्छ।
यो पनि
प्रतिक्रिया 0