Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
एआई बुम: चिपदेखि डेटा सेन्टरसम्मका आपूर्तिकर्ता अर्बपति बन्दै
बुधबार, ३१ भदौ २०८३, दिउँसो १२:३१
काठमाडौं । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको तीव्र विस्तारले प्रविधि कम्पनीहरूलाई मात्र होइन, एआई विकासका लागि आवश्यक चिप, डेटा सेन्टर, नेटवर्किङ, ऊर्जा, कूलिङ तथा अन्य पूर्वाधार उपलब्ध गराउने व्यवसायलाई समेत ठूलो आर्थिक लाभ दिलाउन थालेको छ। यही प्रक्रियाबाट एआई उद्योगमा नयाँ पुस्ताका अर्बपतिहरूको वर्गसमेत निर्माण भइरहेको छ।
ब्लुमबर्गको विश्लेषणअनुसार पछिल्लो एआई लहरमा नयाँ अर्बपति बन्नेहरूको व्यवसाय पहिलो चरणका एआई धनीहरूको भन्दा केही फरक देखिन थालेको छ। पहिलो चरणमा डेटा सेन्टर, चिप र ठूला भाषा मोडल निर्माण गर्ने कम्पनीका संस्थापक तथा लगानीकर्ताले ठूलो सम्पत्ति सिर्जना गरेका थिए। अहिले भने एआईलाई कानुन, स्वास्थ्य सेवा, ग्राहक सेवा र सफ्टवेयर विकासजस्ता परम्परागत क्षेत्रमा प्रयोग गर्ने कम्पनीहरू पनि तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेका छन्। Bloomberg Billionaires Index का अनुसार २०२६ को पछिल्लो एक वर्षमा यस्ता अमेरिकी स्टार्टअपहरूले १९ जना नयाँ अर्बपति सिर्जना गरेका छन्, जसको संयुक्त सम्पत्ति करिब ५९.३ अर्ब डलर पुगेको छ।
यससँगै एआईको ‘पिक्स एन्ड शोभेल्स’ भनिने आधारभूत पूर्वाधार व्यवसाय पनि चर्चामा आएको छ। ‘गोल्ड रश’का बेला सुन खोज्नेभन्दा उनीहरूलाई आवश्यक औजार बेच्ने व्यवसायले कमाउने अवधारणाबाट आएको यो शब्दले एआईका लागि आवश्यक चिप, सेमिकन्डक्टर उपकरण, नेटवर्किङ, डेटा भण्डारण, विद्युत्, कूलिङ र डेटा सेन्टर पूर्वाधार आपूर्ति गर्ने कम्पनीलाई जनाउँछ। ब्लुमबर्ग ले एआई पूर्वाधारमा ठूलो लगानी जारी रहँदा यस्ता कम्पनीमा पनि मूल्य सिर्जना भइरहेको उल्लेख गरेको छ।
एआईको विस्तारसँगै ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको पूँजीगत खर्च पनि ठूलो हुँदै गएको छ। Financial Times का अनुसार Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta र Oracle लगायतका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूले २०२६ मा करिब ७०० अर्ब डलर पूँजीगत खर्च गर्ने योजना बनाएका छन्, जसको ठूलो हिस्सा डेटा सेन्टर र एआई पूर्वाधारमा जानेछ। यसबाट चिप, ऊर्जा, जेनेरेटर, स्टिल, कूलिङ, केबलिङ र अन्य औद्योगिक आपूर्तिकर्तासम्म माग विस्तार भएको छ।
तर एआई बुमबाट सिर्जना भएको सम्पत्ति र यसको दीर्घकालीन स्थायित्वबीच फरक गर्नुपर्ने देखिन्छ। ब्लुमबर्ग ले निजी कम्पनीका संस्थापकहरूको धेरैजसो सम्पत्ति कम्पनीको सेयर मूल्यांकनमा आधारित कागजी सम्पत्ति भएको र कम्पनीको मूल्यांकन घटेमा उनीहरूको सम्पत्तिमा पनि ठूलो परिवर्तन आउन सक्ने जनाएको छ। साथै OpenAI र Anthropic जस्ता ठूला एआई कम्पनीहरू आफैंले नयाँ सफ्टवेयर विकास गर्दै जाँदा अहिलेका केही एआई एप्लिकेसन तथा सेवा प्रदायकमाथि प्रतिस्पर्धात्मक दबाब बढ्न सक्ने विश्लेषण पनि गरिएको छ।
यसरी एआईको आर्थिक प्रभाव अब केवल एआई मोडल बनाउने कम्पनीमा सीमित नरही सम्पूर्ण आपूर्ति शृंखला र औद्योगिक पूर्वाधारसम्म फैलिँदै गएको देखिन्छ। चिप र डेटा सेन्टरदेखि विद्युत्, कूलिङ र नेटवर्किङसम्म एआईलाई चलाउन आवश्यक आधारभूत संरचना निर्माण गर्ने कम्पनीहरू यस परिवर्तनका महत्वपूर्ण लाभग्राहीका रूपमा अगाडि आएका छन्। यद्यपि एआईमा हुने विशाल लगानीको प्रतिफल, पूर्वाधारमा अत्यधिक क्षमता निर्माण हुने जोखिम र भविष्यको मागबारे अनिश्चितता भने कायम छ।
प्रतिक्रिया 0