Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
AI को बढ्दो मागले चिपको मूल्य बढाउँदै, ‘चिपफ्लेसन’को जोखिम
बुधबार, २७ श्रावण २०८३, बेलुका ६:२५
काठमाडौँ । कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) को तीव्र विस्तारसँगै यसको पूर्वाधारमा प्रयोग हुने मेमोरी चिपको माग बढ्दा विश्व बजारमा नयाँ आर्थिक जोखिम देखिन थालेको छ। विश्व आर्थिक मञ्च (WEF) ले यसलाई ‘Chipflation’ अर्थात् चिपको मूल्यवृद्धिका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
WEF का अनुसार AI प्रणाली र डेटा सेन्टरका लागि ठूलो मात्रामा चिप आवश्यक पर्ने भएकाले ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको बढ्दो मागले चिपको आपूर्तिमा दबाब सिर्जना गरेको छ। अमेरिकाका पाँच ठूला AI कम्पनीले सन् २०२६ मा मात्रै डेटा सेन्टरलगायत AI पूर्वाधारमा ६५० अर्ब डलरभन्दा बढी खर्च गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा करिब दोब्बर हो।
के हो ‘Chipflation’?
सामान्यतया प्रविधिको विकाससँगै मेमोरी चिपको मूल्य समयक्रममा घट्दै जाने अपेक्षा गरिन्छ। तर AI को बढ्दो मागका कारण चिप सस्तो हुनुको सट्टा महँगो र कम उपलब्ध हुने अवस्थालाई ‘Chipflation’ भनिएको WEF ले जनाएको छ।
AI डेटा सेन्टरमा प्रयोग हुने उच्च नाफा दिने चिपलाई उत्पादकहरूले प्राथमिकता दिँदा मोबाइल, ल्यापटप, कार र अन्य दैनिक प्रयोगका विद्युतीय उपकरणमा प्रयोग हुने चिपको आपूर्तिमा समेत दबाब पर्न थालेको छ।
मेमोरी चिपको मूल्यमा ठूलो वृद्धि
Morgan Stanley को अनुमान उद्धृत गर्दै WEF ले पछिल्लो एक वर्षमा मेमोरी चिपको मूल्य करिब छ गुणासम्म बढेको जनाएको छ। AI पूर्वाधारको समस्या अब हार्डवेयरको लागत, उपकरणको मूल्य, क्लाउड सेवा तथा समग्र मुद्रास्फीतिसम्म फैलिन सक्ने जोखिम देखिएको छ।
चिपको लागत बढेपछि केही प्रविधि कम्पनीले आफ्ना उत्पादनको मूल्य बढाउन थालेका छन्। यसको असर ल्यापटप, स्मार्टफोन, गेमिङ कन्सोललगायत उपभोक्ता विद्युतीय उपकरणमा पर्न सक्ने WEF को विश्लेषण छ।
चिप उत्पादन क्षमता विस्तार गर्न नयाँ सेमिकन्डक्टर कारखाना निर्माण गर्न वर्षौँ लाग्ने भएकाले तत्काल आपूर्ति सहज हुने सम्भावना कम देखिन्छ। AI सर्भरमा मेमोरी चिपको उच्च माग कायम रहेमा आपूर्ति दबाब दशकको उत्तरार्धसम्म रहन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
AI विकासका लागि चुनौतीसँगै अवसर
‘Chipflation’ ले AI को लागत बढाउने चुनौती सिर्जना गरे पनि यसले कम कम्प्युटिङ शक्ति आवश्यक पर्ने साना AI मोडलको विकासलाई गति दिन सक्ने सम्भावना पनि छ।
WEF का अनुसार कम स्रोतमा उच्च प्रदर्शन गर्ने साना तथा विशेष प्रयोजनका AI मोडलतर्फको विकासले लागत र ऊर्जा खपत घटाउन सहयोग गर्न सक्छ। यसले शक्तिशाली AI प्रविधिमा केही ठूला कम्पनीको मात्र पहुँच रहने जोखिम घटाउँदै AI लाई थप पहुँचयोग्य बनाउन सक्ने सम्भावना छ।
AI को विस्तारले सफ्टवेयर मात्र होइन, सेमिकन्डक्टर, ऊर्जा, डेटा सेन्टर र हार्डवेयर आपूर्ति शृंखलामा समेत ठूलो लगानी र प्रतिस्पर्धा सिर्जना गरिरहेको छ। त्यसैले आगामी AI अर्थतन्त्रमा चिप रणनीतिक स्रोतका रूपमा अझ महत्वपूर्ण बन्ने देखिन्छ।
प्रतिक्रिया 0