मध्यावधि निर्वाचनपछि ट्रम्प ‘Lame Duck’ अवस्थामा

ब्लुमबर्ग । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका लागि मध्यावधि निर्वाचनको परिणाम राजनीतिक रूपमा ठूलो झट्का बनेको छ। निर्वाचनमा आफ्नो दलले अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न नसकेपछि ट्रम्पको आगामी राजनीतिक यात्रा थप चुनौतीपूर्ण बन्ने देखिएको छ। निर्वाचन परिणामको जिम्मेवारीबाट पन्छिन खोजिरहेका ट्रम्पमाथि अब बाँकी कार्यकालमा राजनीतिक दबाब बढ्ने विश्लेषण गरिएको छ।

मध्यावधि निर्वाचनमा सत्तारूढ दलले कमजोर प्रदर्शन गरेपछि अमेरिकी राजनीतिमा शक्ति सन्तुलन परिवर्तन हुने सम्भावना बढेको छ। विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले संसद्मा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न सकेमा ट्रम्प प्रशासनका नीतिगत निर्णय, सरकारी कार्यक्रम र राजनीतिक एजेन्डाहरू कार्यान्वयन गर्न कठिनाइ हुन सक्छ।

विशेषगरी प्रतिनिधिसभा तथा सिनेटमा विपक्षी दलको प्रभाव बढ्दा ट्रम्प प्रशासनले विभिन्न विषयमा संसदीय अवरोधको सामना गर्नुपर्नेछ। संसद्का समितिहरूमा विपक्षीको नियन्त्रण स्थापित भएमा प्रशासनका निर्णय, सरकारी खर्च, नीतिगत कार्यान्वयन तथा विभिन्न विवादास्पद विषयमा विस्तृत छानबिन हुन सक्छ।

निर्वाचनपछि डेमोक्रेटिक पार्टीले ट्रम्प प्रशासनमाथि निगरानी र छानबिनलाई प्राथमिकता दिने संकेत गरेको छ। सरकारी निकायको कामकारबाही, न्याय विभागका निर्णय, प्रशासनिक नियुक्ति, आप्रवासन नीति तथा ट्रम्प परिवारको व्यावसायिक गतिविधिसमेत अनुसन्धानको दायरामा आउन सक्ने बताइएको छ। यसका लागि संसदीय समितिहरूले समन (Subpoena) जारी गरी सरकारी अधिकारी तथा सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई कागजात उपलब्ध गराउन र बयान दिन बाध्य पार्न सक्छन्।

यो निर्वाचन परिणाम ट्रम्पका लागि किन महत्वपूर्ण छ भने डेमोक्रेटिक पार्टीले प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा नियन्त्रण हासिल गरेको छ। नोभेम्बर २०२६ को निर्वाचनमा डेमोक्रेटहरूले प्रतिनिधिसभामा कम्तीमा २७ र सिनेटमा कम्तीमा ७ सिट थप्दै दुवै सदनमा बहुमत बनाएका छन्। यससँगै आगामी जनवरीदेखि सुरु हुने नयाँ संसद्मा ट्रम्पले विपक्षी दलको नियन्त्रणमा रहेको कंग्रेससँग काम गर्नुपर्नेछ।

निर्वाचनमा मतदाताको असन्तुष्टिका प्रमुख कारणमा जीवनयापनको बढ्दो लागत, इरानसँगको युद्ध, भन्सार शुल्क (Tariff) नीति र प्रशासनमाथि उठेका भ्रष्टाचारसम्बन्धी प्रश्नहरू रहेका छन्। निर्वाचनपछिको सर्वेक्षणअनुसार करिब ५० प्रतिशत मतदाताले मध्यावधि निर्वाचनलाई ट्रम्पलाई राजनीतिक सन्देश दिने अवसरका रूपमा लिएका थिए भने ७० प्रतिशत मतदाताले राष्ट्रपतिमाथि कांग्रेसको नियन्त्रण र निगरानी अझ बलियो हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।

यसले ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको अन्तिम दुई वर्षलाई थप कठिन बनाउने देखिएको छ। विपक्षी दलको संसदीय नियन्त्रणले नयाँ कानुन पारित गर्न, बजेटसम्बन्धी निर्णय लिन तथा प्रशासनका नीतिहरू अघि बढाउन अवरोध सिर्जना गर्न सक्छ। ट्रम्पले विपक्षी दलबाट पारित हुने आफूलाई अस्वीकार्य लागेका विधेयकमा भिटो प्रयोग गर्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्। अर्कोतर्फ, २०२८ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै दुवै दलभित्र नयाँ नेतृत्व र सम्भावित उम्मेदवारको चर्चा सुरु हुने भएकाले ट्रम्पको राजनीतिक प्रभाव क्रमशः कमजोर हुन सक्ने विश्लेषण छ।

यसरी मध्यावधि निर्वाचनको परिणाम केवल संसदीय सिटको फेरबदलमा सीमित छैन। यसले ट्रम्पको राजनीतिक शक्ति, प्रशासनिक निर्णय क्षमता र आफ्नो कार्यकालको विरासत निर्माण गर्ने योजनामै चुनौती थपेको छ। बाँकी कार्यकालमा उनले विपक्षी दलसँग सहकार्य गरेर एजेन्डा अघि बढाउन सक्छन् वा संसदीय छानबिन र राजनीतिक टकरावमै अल्झिनुपर्नेछ भन्ने कुरा अमेरिकी राजनीतिका लागि महत्वपूर्ण बन्नेछ।