हाम्रो बैंकिङ । नयाँ व्यवसाय सुरु गर्न तथा उद्यमशीलता विकासका लागि सबैभन्दा अनुकूल वातावरण भएका देशहरूको विश्वव्यापी सूचीमा संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) पहिलो स्थानमा परेको छ। ग्लोबल इन्टरप्रेन्योरसिप मनिटर (GEM) को सन् २०२५ को तथ्यांकमा आधारित सूचीअनुसार ५३ अर्थतन्त्रमध्ये यूएईले १० मा ७ अंक प्राप्त गर्दै लगातार पाँचौँ वर्ष शीर्ष स्थान कायम गरेको हो।
भिजुअल क्यापिटलिस्टले सार्वजनिक गरेको सूचीअनुसार ताइवान ६.५ अंकसहित दोस्रो र साउदी अरेबिया ६.५ अंकसहित तेस्रो स्थानमा रहेका छन्। यस्तै, लिथुआनिया ६.४ अंकसहित चौथो र भारत ६.२ अंकसहित पाँचौँ स्थानमा परेको छ। भारतले विश्वका धेरै विकसित अर्थतन्त्रलाई समेत पछि पार्दै शीर्ष पाँचमा स्थान बनाएको हो।
भारतको प्राप्तांक अमेरिका, जर्मनी र बेलायतजस्ता ठूला अर्थतन्त्रको भन्दा उच्च छ। सूचीमा अमेरिका ४.८ अंकसहित २०औँ, जर्मनी ४.७ अंकसहित २४औँ र बेलायत ४.२ अंकसहित ३७औँ स्थानमा रहेका छन्। यसले व्यवसाय सुरु गर्न अनुकूल वातावरण निर्माणका दृष्टिले आर्थिक रूपमा विकसित हुनु मात्रै पर्याप्त नहुने देखाएको छ।
एसिया र मध्यपूर्वको बलियो उपस्थिति
सूचीको शीर्ष १० स्थानमा एसिया तथा मध्यपूर्वका सात अर्थतन्त्र परेका छन्। कतार ६ अंकसहित छैटौँ, बहराइन ६ अंकसहित सातौँ र दक्षिण कोरिया ५.९ अंकसहित आठौँ स्थानमा छन्। यस्तै, स्विट्जरल्यान्ड र फिनल्यान्ड समान ५.७ अंकसहित क्रमशः नवौँ र दशौँ स्थानमा रहेका छन्।
यसैगरी, नेदरल्यान्ड्स र ओमान समान ५.६ अंकसहित ११औँ र १२औँ स्थानमा छन् भने इस्टोनिया ५.६ अंकसहित १३औँ स्थानमा रहेको छ। क्यानडा ५.२ अंकसहित १४औँ र फ्रान्स ५ अंकसहित १६औँ स्थानमा छन्। जापान ४.९ अंकसहित १७औँ स्थानमा परेको छ।
उक्त तथ्यांकले उद्यमशीलताका लागि अनुकूल वातावरण निर्माणमा एसियाली तथा मध्यपूर्वी अर्थतन्त्रहरूको प्रभाव बढिरहेको संकेत गर्छ। विशेषगरी भारतको स्थानले विकासशील अर्थतन्त्रले पनि व्यवसाय तथा स्टार्टअपका लागि प्रतिस्पर्धी वातावरण निर्माण गर्न सक्ने देखाएको छ।
भारतसहित चार अर्थतन्त्र सबै १३ सूचकमा सफल
यस अध्ययनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भारतले हासिल गरेको उपलब्धि हो। विश्वका ५३ अर्थतन्त्रमध्ये भारत, लिथुआनिया, साउदी अरेबिया र यूएई गरी चार अर्थतन्त्रले उद्यमशीलतासँग सम्बन्धित सबै १३ वटा सूचकमा पर्याप्त स्तरको मूल्यांकन प्राप्त गरेका छन्।
अध्ययनले व्यवसाय सुरु गर्न तथा सञ्चालन गर्न आवश्यक वित्तीय पहुँच, सरकारी नीति तथा सहयोग, उद्यमशीलतासम्बन्धी शिक्षा, बजार पहुँच, भौतिक पूर्वाधार र व्यावसायिक सेवाजस्ता पक्षलाई समेटेको छ।
यी सूचकहरूले व्यवसाय सुरु गर्ने प्रक्रियादेखि नयाँ व्यवसायलाई विस्तार र दिगो बनाउन आवश्यक वातावरण कस्तो छ भन्ने मूल्यांकन गर्छन्। यसमा सरकारी नीतिको प्रभावकारिता, वित्तीय स्रोतको उपलब्धता, बजारको अवस्था तथा उद्यमीलाई आवश्यक सहयोगी संरचनालाई समेत महत्व दिइएको छ।
विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्रको अवस्था
सूचीअनुसार युरोपका विभिन्न अर्थतन्त्रले पनि उल्लेखनीय स्थान हासिल गरेका छन्। स्विट्जरल्यान्ड, फिनल्यान्ड र नेदरल्यान्ड्स शीर्ष ११ भित्र परेका छन्। तर विश्वकै ठूला अर्थतन्त्रमध्ये पर्ने अमेरिका २०औँ स्थानमा सीमित भएको छ।
त्यस्तै, थाइल्यान्ड ४.७ अंकसहित २५औँ, इटाली ४.३ अंकसहित ३३औँ, दक्षिण अफ्रिका ३.९ अंकसहित ४७औँ र ब्राजिल ४ अंकसहित ४४औँ स्थानमा रहेका छन्।
सूचीको पुछारमा भेनेजुएला ३.२ अंकसहित ५२औँ र अंगोला ३ अंकसहित ५३औँ स्थानमा रहेका छन्। शीर्ष स्थानमा रहेको यूएई र अन्तिम स्थानमा रहेको अंगोलाबीच चार अंकको अन्तर देखिएको छ।
कसरी तयार हुन्छ यस्तो सूची?
यो सूची ग्लोबल इन्टरप्रेन्योरसिप मनिटरको नेसनल इन्टरप्रेन्योरियल कन्टेक्स्ट इन्डेक्स (NECI) मा आधारित छ। यसले सम्बन्धित देशका विज्ञहरूले उद्यमशीलताका लागि आवश्यक वातावरणका विभिन्न पक्षलाई दिएको मूल्यांकनको औसतका आधारमा अंक निर्धारण गर्छ।
यसमा १० अंकमध्ये ५ वा सोभन्दा बढी प्राप्त गर्नुलाई उद्यमशीलताका लागि पर्याप्त सहयोगी वातावरण भएको मानिएको छ। तर सहभागी ५३ अर्थतन्त्रमध्ये १६ वटाले मात्रै उक्त सीमा पार गरेका छन्।
GEM को सन् २०२५/२०२६ ग्लोबल रिपोर्ट तयार गर्न ५३ अर्थतन्त्रका एक लाख ६० हजारभन्दा बढी व्यक्तिको सर्वेक्षण तथा राष्ट्रिय विज्ञहरूको मूल्यांकन समेटिएको छ। यो अध्ययनले व्यवसाय दर्ता गर्ने संख्या मात्रै नभई उद्यमीले व्यवसाय सुरु गर्न र त्यसलाई विस्तार गर्न कस्तो वातावरण पाउँछन् भन्ने विषयलाई समेत मूल्यांकन गर्छ।
उक्त सूचीमा नेपालको सहभागिता नरहेकाले नेपालको अंक तथा स्थान समावेश गरिएको छैन।
समग्रमा, व्यवसाय सुरु गर्न अनुकूल वातावरण निर्माणका लागि वित्तीय पहुँच, सरकारी नीतिको स्थिरता, पूर्वाधार, बजारको उपलब्धता र उद्यमशीलतासम्बन्धी शिक्षाको महत्वपूर्ण भूमिका रहने अध्ययनले देखाएको छ।
No advertisements available
प्रतिक्रिया 0