Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
वाणिज्य बैंकहरूले कमाए ७० अर्ब
कुल वितरणयोग्य नाफा भने ९६ करोडले ऋणात्मक
आइतबार, ३१ श्रावण २०८३, बेलुका ४:५३
काठमाडौं । वाणिज्य बैंकहरूले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमाससम्म करिब ७० अर्ब रुपैयाँ नाफा कमाएका छन्। तर, शेयरधनीलाई लाभांशका रूपमा वितरण गर्न सकिने वितरणयोग्य नाफा भने समग्रमा ९५ करोड ६० लाख रुपैयाँले ऋणात्मक रहेको छ।
असार २०८३ सम्मको तथ्यांकअनुसार २० वाणिज्य बैंकको कुल नाफा ६९ अर्ब ८६ करोड ६६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। तर, सोही अवधिमा कुल वितरणयोग्य नाफा ९५ करोड ६० लाख रुपैयाँ ऋणात्मक रहेको छ।
यसले बैंकिङ क्षेत्रमा देखिएको एउटा महत्वपूर्ण अन्तरलाई उजागर गरेको छ, बैंकले कमाएको नाफा र शेयरधनीलाई वितरण गर्न सकिने नाफा एउटै हुँदैन।
नाफा धेरै, तर वितरणयोग्य नाफा किन कम?
बैंकको वित्तीय विवरणमा देखिने अवधिको नाफा प्रत्यक्ष रूपमा लाभांशका रूपमा वितरण गर्न मिल्ने रकम होइन। नाफाबाट विभिन्न नियामकीय तथा लेखाङ्कनसम्बन्धी समायोजन, अघिल्लो अवधिका सञ्चित नोक्सानीलगायतका प्रभावपछि वितरणयोग्य नाफा निर्धारण हुन्छ। त्यसैले बैंकको नाफा बढ्दैमा त्यसै अनुपातमा लाभांश वितरण गर्ने क्षमता बढ्छ भन्ने हुँदैन। यसको स्पष्ट उदाहरण केही बैंकको तथ्यांकमा देखिन्छ।
केही बैंकको नकारात्मक वितरणयोग्य नाफाले समग्र तस्वीर बदल्यो
एनआईसी एशिया बैंकले अवधिमा १८ करोड १७ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको देखिए पनि यसको वितरणयोग्य नाफा १४ अर्ब ८६ करोड ५० लाख रुपैयाँले ऋणात्मक छ।
त्यस्तै हिमालयन बैंकको अवधिको नाफा १ अर्ब ४८ करोड ४ लाख रुपैयाँ भए पनि वितरणयोग्य नाफा ९ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक रहेको छ।
प्रभु बैंकको अवधिको नाफा २४ करोड १२ लाख रुपैयाँले ऋणात्मक हुँदा वितरणयोग्य नाफा पनि ६ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक छ।
त्यसैगरी नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकले २ अर्ब ७४ करोड ७२ लाख रुपैयाँ नाफा कमाए पनि वितरणयोग्य नाफा ५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक रहेको छ।
यी बैंकहरूमा देखिएको ठूलो नकारात्मक वितरणयोग्य नाफाले अन्य बैंकको सकारात्मक वितरणयोग्य नाफालाई समेत समायोजन गर्दा समग्र बैंकिङ क्षेत्रको वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक बन्न पुगेको हो।
नाफामा अगाडि रहेका बैंकको अवस्था पनि समान छैन
अवधिको नाफाका आधारमा नबिल बैंक ७ अर्ब ९० करोड ५८ लाख रुपैयाँसहित अगाडि छ। तर यसको वितरणयोग्य नाफा ५ अर्ब १६ करोड ९१ लाख रुपैयाँ रहेको छ।
कुमारी बैंकले ७ अर्ब ३८ करोड ७२ लाख रुपैयाँ नाफा कमाए पनि वितरणयोग्य नाफा ७९ करोड १७ लाख रुपैयाँ मात्र छ।
ग्लोबल आइएमई बैंकको अवधिको नाफा ६ अर्ब २२ करोड ७२ लाख रुपैयाँ हुँदा वितरणयोग्य नाफा ४ अर्ब ५८ करोड ११ लाख रुपैयाँ छ। यसले एउटै कुरा स्पष्ट पार्छ ठूलो नाफा कमाउने बैंक नै अनिवार्य रूपमा ठूलो लाभांश दिने बैंक हुन्छ भन्ने छैन।
एभरेस्ट बैंकको अवस्था भने फरक
एभरेस्ट बैंकको अवधिको नाफा ५ अर्ब ६ करोड ९९ लाख रुपैयाँ रहेकोमा वितरणयोग्य नाफा ५ अर्ब २५ करोड ७८ लाख रुपैयाँ छ। यसले विभिन्न बैंकमा नाफाबाट वितरणयोग्य नाफासम्म पुग्दा हुने समायोजनको प्रभाव निकै फरक रहेको देखाउँछ।
शेयरधनीले कुन तथ्यांक हेर्ने?
बैंकको लाभांश क्षमता मूल्यांकन गर्दा केवल वार्षिक नाफालाई आधार बनाउनु पर्याप्त हुँदैन। वितरणयोग्य नाफा शेयरधनीका लागि अझ महत्वपूर्ण सूचक हो।
विशेषगरी नाफा सकारात्मक तर वितरणयोग्य नाफा ऋणात्मक भएका बैंकमा नाफा देखिएको आधारमा मात्र लाभांशको अपेक्षा गर्नु उपयुक्त हुँदैन।
त्यसैले बैंकको लाभांश क्षमता विश्लेषण गर्दा अवधिको नाफासँगै वितरणयोग्य नाफा, सञ्चित नाफा तथा नोक्सानी, नियामकीय समायोजन र पूँजीसम्बन्धी अवस्थालाई समेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।
नाफा बढ्यो, तर लाभांश क्षमता सबैको बढेन
समग्रमा, वाणिज्य बैंकहरूले करिब ७० अर्ब रुपैयाँ नाफा कमाएको तथ्यांकले बैंकिङ क्षेत्रको नाफा कमाउने क्षमता कायम रहेको देखाउँछ। तर वितरणयोग्य नाफा ९५ करोड ६० लाख रुपैयाँले ऋणात्मक हुनुले उक्त नाफा सम्पूर्ण रूपमा शेयरधनीका लागि वितरणयोग्य अवस्थामा नरहेको स्पष्ट पार्छ।
कुन बैंकले कति लाभांश दिन सक्ला?
उपलब्ध तथ्यांकअनुसार एभरेस्ट बैंकको वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी सबैभन्दा धेरै रु. ३८.३२ छ। यसको अर्थ, अन्य नियामकीय तथा सञ्चित नाफा–नोक्सानीसम्बन्धी अवस्था अनुकूल रहेमा बैंकसँग प्रति कित्ता करिब ३८ रुपैयाँसम्मको सैद्धान्तिक लाभांश क्षमता देखिन्छ।
त्यसपछि नबिल बैंकको वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी रु. १९.१० र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको रु. १९.०४ रहेको छ। नेपाल बैंकको रु. १५.८४, सानिमा बैंकको रु. १२.७१, ग्लोबल आइएमई बैंकको रु. १२.०२ र सिद्धार्थ बैंकको रु. ११.५३ रहेको छ।
त्यस्तै नेपाल एसबीआई बैंकको रु. ११.०४, प्राइम कमर्सियल बैंकको रु. ९.१०, एनएमबी बैंकको रु. ९.०८, माछापुच्छ्रे बैंकको रु. ७.५०, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको रु. ६.८९, लक्ष्मी सनराइज बैंकको रु. ६.७९ र कृषि विकास बैंकको रु. ६.५४ वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी रहेको छ।
तल्लो क्रममा सिटिजन्स बैंकको रु. ३.३७ र कुमारी बैंकको रु. ३.०२ रहेको छ।
अर्कोतर्फ एनआईसी एशिया, प्रभु, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा र हिमालयन बैंकको वितरणयोग्य प्रतिसेयर आम्दानी ऋणात्मक छ।
प्रतिक्रिया 0