नेपाल राष्ट्र बैंकको आर्थिक वर्ष २०२५/२६ को १० महिनाको तथ्याङ्कले नेपाली बैंकिङ प्रणालीमा ब्याजदरहरू लगातार घट्दो क्रममा रहेको स्पष्ट चित्र देखाउँछ। बजारमा अधिक तरलता (लगानीयोग्य पूँजी) कायम रहेका कारण बैंकहरूले निक्षेप र कर्जा दुवैको ब्याजदरमा निरन्तर कटौती गरिरहेका छन्।
समीक्षा अवधिको सुरुवात अर्थात् असार महिनामा वाणिज्य बैंकहरूको भारित औसत निक्षेप दर ४.०२ प्रतिशत रहेकोमा बैंकहरूको लागत घट्दै जाँदा बैशाख महिनासम्म आइपुग्दा यो दर ३.३५ प्रतिशतको न्यून विन्दुमा झरेको छ। निक्षेपको ब्याजदरमा आएको यस गिरावटले बैंकहरूको पैसा संकलन गर्ने लागत (Cost of Funds) सस्तो बनाएको छ, जसको प्रत्यक्ष सकारात्मक असर बैंकहरूको आधार दर (Base Rate) मा देखिएको छ। असारमा ५.७८ प्रतिशत रहेको बैंकहरूको औषत बेस रेट इतिहासमै पहिलो पटक ५ प्रतिशतभन्दा तल झरेर बैशाख महिनामा ४.९७ प्रतिशत कायम हुन पुगेको छ।
आधार दरमा आएको यो ठूलो गिरावटका कारण बैंकबाट ऋण लिने ग्राहकहरूका लागि कर्जा निकै सस्तो बनेको छ। असार महिनामा ७.७६ प्रतिशत रहेको वाणिज्य बैंकहरूको भारित औसत कर्जाको ब्याजदर (Lending Rate) १० महिनाको अवधिमा १.०३ प्रतिशत विन्दुले घटेर मे महिनामा ६.७३ प्रतिशतमा ओर्लिएको छ। यसले नयाँ उद्योग व्यवसाय सञ्चालन गर्न वा अन्य व्यक्तिगत कर्जा लिन चाहनेहरूका लागि वित्तीय लागत ऐतिहासिक रूपमा कम भएको सङ्केत गर्छ।
अर्कोतर्फ, बैंकिङ प्रणालीको आन्तरिक तरलता अवस्थालाई प्रतिविम्बित गर्ने अन्तरबैंक ब्याजदर (Interbank Rate) भने समीक्षा अवधिभर करिब २.७५ प्रतिशतको आसपासमा स्थिर देखिन्छ, जसले बैंकहरूबीच अल्पकालीन पूँजीको माग र आपूर्तिमा सन्तुलन रहेको देखाउँछ।
यद्यपि, सरकारको अल्पकालीन ऋणपत्र अर्थात् ९१ दिने ट्रेजरी बिलको दर (TB Rate) मा भने केही उतारचढाव आएको छ; अक्टोबरमा १.९१ प्रतिशतको न्यून विन्दुमा झरेको यो दर मे महिनासम्म आइपुग्दा केही सुधार भई २.६३ प्रतिशत पुगेको छ।
समग्रमा, यो तथ्याङ्कले वर्तमान समय बचतकर्ताका लागि कम आम्दानीको भए तापनि देशको आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाउन र सस्तो दरमा ऋण परिचालन गर्न अत्यन्तै अनुकूल रहेको प्रमाणित गर्छ।
प्रतिक्रिया 0