Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
साउदी अरबको हरियाली कार्यक्रम ‘विश्व पुनर्स्थापना फ्ल्यागसिप’
२५ लाख हेक्टर भूमि पुनर्स्थापना र २१ करोड ५० लाख बिरुवा रोप्ने लक्ष्य
शुक्रबार, २६ भदौ २०८३, दिउँसो १२:२०
काठमाडौं । साउदी अरबले सन् २०३० सम्म २५ लाख हेक्टरभन्दा बढी भूमि पुनर्स्थापना गर्ने महत्वाकांक्षी लक्ष्यसहित राष्ट्रिय हरियाली अभियान अघि बढाएको छ। मरुभूमि र सुख्खा भूगोलका कारण भूमि क्षय, पानीको अभाव र वनस्पति आवरणको कमी चुनौतीका रूपमा रहेको साउदी अरबले प्राकृतिक पारिस्थितिक प्रणालीलाई पुनर्जीवित गर्ने उद्देश्यले नेसनल ग्रीनिङ प्रोग्राम (National Greening Program) सञ्चालन गरिरहेको हो। संयुक्त राष्ट्रसंघको ‘युएन डिकेड अन इकोसिस्टम रिस्टोरेसन’ अन्तर्गत यस कार्यक्रमलाई ‘वर्ल्ड रिस्टोरेसन फ्ल्यागसिप’ का रूपमा समेत मान्यता दिइएको छ।
कार्यक्रमअन्तर्गत सन् २०३० सम्म करिब २१५ मिलियन अर्थात् २१ करोड ५० लाख रूख तथा बिरुवा रोप्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसको उद्देश्य केवल ठूलो संख्यामा बिरुवा रोप्नु मात्र नभई क्षय भएका र कमजोर बनेका भू–भागमा वनस्पति पुनःस्थापना, माटो संरक्षण, मरुभूमीकरण नियन्त्रण र प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण गर्नु हो। स्थानीय वातावरण र भूगोलअनुसार उपयुक्त वनस्पति प्रयोग गर्दै दीर्घकालीन रूपमा भूमि र पारिस्थितिक प्रणालीको स्वास्थ्य सुधार गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
यहाँ ‘भूमि पुनर्स्थापना’ भन्नाले अहिले पूर्ण रूपमा बाँझो रहेको जमिनलाई मात्र हरियाली बनाउने भन्ने बुझिँदैन। क्षय भएका चरन क्षेत्र, वन क्षेत्र, मरुभूमि तथा अन्य कमजोर पारिस्थितिक क्षेत्रको प्राकृतिक अवस्था सुधार गर्नु पनि यसको हिस्सा हो। त्यसका लागि रूख तथा स्थानीय वनस्पति रोप्ने, प्राकृतिक रूपमा उम्रिने वनस्पतिको संरक्षण गर्ने, अत्यधिक चरन नियन्त्रण गर्ने, वर्षाको पानी व्यवस्थापन गर्ने तथा आवश्यक स्थानमा पुनःप्रयोग गरिएको पानीको उपयोग गर्नेलगायतका उपाय अपनाइनेछ। केही क्षेत्रमा वन्यजन्तुको बासस्थान र जैविक विविधता संरक्षणलाई समेत पुनर्स्थापनासँग जोडिएको छ।
साउदी अरबका लागि यस्तो अभियान जलवायु परिवर्तनसँग जुध्ने रणनीतिसँग पनि जोडिएको छ। वनस्पति आवरण बढ्दा माटोको क्षय कम गर्न, जैविक विविधता संरक्षण गर्न र कमजोर भू–भागको जलवायु उत्थानशीलता बढाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी अत्यधिक तापक्रम, पानीको सीमितता र सुख्खा अवस्थाबीच ठूलो भू–भागमा पुनर्स्थापना गर्नु चुनौतीपूर्ण भएकाले वैज्ञानिक भूमि व्यवस्थापन, पानीको दक्ष उपयोग र स्थानीय परिस्थितिअनुकूल पुनर्स्थापना विधिलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ।
उपलब्ध विवरणअनुसार जुन् २०२६ सम्म साउदी अरबले करिब १० लाख हेक्टर भूमि पुनर्स्थापनाको प्रक्रियामा ल्याइसकेको र १५ करोड ९० लाखभन्दा बढी रूख रोपिसकेको छ। बाँकी लक्ष्य पूरा गर्न सरकारका विभिन्न कार्यक्रम, वैज्ञानिक ज्ञान, प्रविधि तथा स्थानीय सहभागितालाई जोड दिइएको छ। ठूलो भू–भागमा पारिस्थितिक पुनर्स्थापनालाई अघि बढाइरहेको यो कार्यक्रमलाई संयुक्त राष्ट्रसंघले ‘विश्व पुनर्स्थापना फ्ल्यागसिप’ का रूपमा मान्यता दिनुले साउदी अरबको हरियाली अभियानलाई विश्वव्यापी भूमि पुनर्स्थापना प्रयासको एउटा महत्वपूर्ण उदाहरणका रूपमा स्थापित गरेको छ।
प्रतिक्रिया 0