Sustainable Finance | Financial Literacy | Sustainable Future
साइबर ठगी रोक्न बैंकमा फोकल पर्सन तोक्न राष्ट्र बैंकको निर्देशन
बुधबार, २८ आश्विन २०८३, बिहान ७:०९
काठमाडौं । दसैँ, तिहार तथा छठ पर्वको समयमा हुन सक्ने साइबर ठगी र विद्युतीय माध्यमबाट हुने आर्थिक अपराध नियन्त्रण गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई विशेष सतर्कता अपनाउन निर्देशन दिएको छ।
राष्ट्र बैंकको बैंक तथा वित्तीय संस्था नियमन विभागले २०८३ असोज २७ गते जारी गरेको सूचनाअनुसार, इजाजतपत्रप्राप्त ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाले साइबर ठगी तथा स्क्यामको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सार्वजनिक बिदाको अवधिमा समेत विद्युतीय माध्यमबाट हुने आर्थिक कारोबारको विवरण समयमै उपलब्ध गराउने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ।
सूचनामा सार्वजनिक बिदाको समयमा विद्युतीय माध्यमबाट हुने आर्थिक ठगीका घटनाको कारोबार विवरण तत्काल उपलब्ध गराउन तथा शङ्कास्पद खाता र कारोबार पहिचान गरी आवश्यक परे तत्काल रोक्का गर्ने प्रक्रियालाई सहज बनाउन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई निर्देशन दिइएको छ।
फोकल पर्सन तोक्नुपर्ने
राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई जिम्मेवार सम्पर्क व्यक्ति (फोकल पर्सन) तोक्न निर्देशन दिएको छ। सम्बन्धित व्यक्तिको नाम, पद र मोबाइल नम्बरका साथै २४ सै घण्टा निगरानी गर्न सकिने ड्युटी/अन–कल इमेल ठेगाना उपलब्ध गराउनुपर्ने सूचनामा उल्लेख छ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले उक्त विवरण नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयको सम्बन्धित इमेल ठेगाना cbpillar2@nepalpolice.gov.np मा उपलब्ध गराउनुपर्नेछ। यस व्यवस्थाले सार्वजनिक बिदाका दिनमा समेत शङ्कास्पद वित्तीय कारोबारबारे प्रहरी र बैंकबीच तत्काल सम्पर्क स्थापित गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
चाडपर्वमा वित्तीय कारोबारप्रति सतर्कता
दसैँ, तिहार र छठका समयमा आर्थिक कारोबार तथा डिजिटल भुक्तानीको प्रयोग बढ्ने भएकाले अनलाइन ठगी, नक्कली लिंक, फिसिङ, सामाजिक सञ्जालमार्फत हुने ठगी र बैंक खाताको दुरुपयोगजस्ता जोखिमप्रति सतर्क रहनुपर्ने हुन्छ। सार्वजनिक बिदाका कारण नियमित कार्यालय सेवा सीमित हुने अवस्थामा शङ्कास्पद कारोबारको विवरण प्राप्त गर्न र आवश्यक कदम चाल्न ढिलाइ नहोस् भन्ने उद्देश्यले राष्ट्र बैंकले यस्तो व्यवस्था गरेको हो।
शङ्कास्पद कारोबार पहिचान भएपछि त्यसको विवरण तत्काल उपलब्ध गराउने र आवश्यक अनुसन्धानका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने व्यवस्था प्रभावकारी भएमा वित्तीय अपराध नियन्त्रणमा सहयोग पुग्न सक्छ।
बैंक तथा ग्राहक दुवैको भूमिका महत्त्वपूर्ण
राष्ट्र बैंकको निर्देशनले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई साइबर ठगी नियन्त्रणमा थप जिम्मेवार बनाएको छ। बैंकहरूले शङ्कास्पद कारोबारको निगरानी, जिम्मेवार कर्मचारीको उपलब्धता र प्रहरीसँगको समन्वयलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्नेछ।
ग्राहकले पनि अपरिचित लिंक नखोल्ने, ओटीपी, पासवर्ड तथा कार्ड विवरण अरूलाई नदिने, शङ्कास्पद फोन वा सन्देशबाट सतर्क रहने र आफ्नो खातामा असामान्य कारोबार देखिएमा तत्काल बैंकलाई जानकारी गराउनेजस्ता सावधानी अपनाउन आवश्यक छ।
चाडपर्वको समयमा विद्युतीय माध्यमबाट हुने वित्तीय ठगी नियन्त्रण गर्न राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई चौबीसै घण्टा सम्पर्क गर्न सकिने व्यवस्था र तत्काल सूचना आदानप्रदानमा जोड दिएको छ। यसले बैंकिङ प्रणालीमा हुने शङ्कास्पद कारोबारको पहिचान, अनुसन्धान र आवश्यक नियन्त्रण प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतिक्रिया 0