युरोपेली वित्तीय प्रणालीको स्थायित्व हेर्ने निकाय युरोपियन सिस्टमिक रिस्क बोर्ड (ESRB) ले तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको प्राइभेट क्रेडिट (Private Credit) बजारबाट बैंकिङ प्रणाली र समग्र अर्थतन्त्रमा पर्न सक्ने जोखिमको विस्तृत अध्ययन थालेको छ। ESRB का सल्लाहकार तथा नवगठित ‘क्रेडिट टास्कफोर्स’का सह-अध्यक्ष रिचार्ड पोर्टेसका अनुसार प्राइभेट क्रेडिट क्षेत्रको तीव्र विस्तार, सीमित नियामकीय निगरानी तथा पारदर्शिताको अभावले भविष्यमा वित्तीय अस्थिरता निम्त्याउन सक्ने चिन्ता बढेको छ।

सन् २००८ को विश्वव्यापी वित्तीय संकटपछि बैंकहरूले जोखिमयुक्त कम्पनीलाई ऋण दिन कडाइ गरेसँगै गैर-बैंक वित्तीय संस्थाबाट प्रत्यक्ष रूपमा कम्पनीहरूलाई ऋण उपलब्ध गराउने प्राइभेट क्रेडिट बजार तीव्र रूपमा विस्तार भएको हो। हाल यसको आकार करिब ३.१ ट्रिलियन अमेरिकी डलर पुगेको अनुमान गरिएको छ। विशेषगरी निजी इक्विटी (Private Equity) कम्पनी र उच्च जोखिम भएका व्यवसायहरूका लागि यो वैकल्पिक वित्तीय स्रोत बन्दै गएको छ।

यद्यपि, यो क्षेत्र परम्परागत बैंकिङ प्रणालीभन्दा कम नियमनमा रहेकाले ऋणको वास्तविक गुणस्तर, जोखिमको स्तर तथा बैंकहरूसँगको अन्तरसम्बन्धबारे पर्याप्त तथ्यांक उपलब्ध छैन। ESRB ले यिनै पक्षको मूल्याङ्कन गर्दै आवश्यक परे युरोपेली नियामकहरूलाई थप कडा निगरानी र नियामकीय व्यवस्था लागू गर्न सिफारिस गर्न सक्ने जनाएको छ।

हालसम्म युरोपेली केन्द्रीय बैंक (ECB) ले प्राइभेट क्रेडिटबाट तत्काल प्रणालीगत संकट देखिएको छैन भने पनि यस क्षेत्रको तीव्र विस्तार, बैंक तथा लगानी संस्थाबीच बढ्दो सम्बन्ध र सीमित पारदर्शिताले भविष्यमा जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिँदै आएको छ। यसअघि बैंक अफ इङ्ग्ल्यान्ड, युरोपियन स्टेबिलिटी मेकानिज्म (ESM) र फाइनान्सियल स्टेबिलिटी बोर्ड (FSB) ले पनि प्राइभेट क्रेडिट बजारमा बढ्दो डिफल्ट जोखिम, अत्यधिक ऋण र नियामकीय कमजोरीबारे सतर्क गराएका थिए।

विश्लेषकहरूका अनुसार प्राइभेट क्रेडिट बजारमा देखिएको तीव्र वृद्धि र त्यससँग जोडिएको जोखिमले अब युरोपेली बैंकिङ नियामकहरूको ध्यान तानेको छ। आगामी दिनमा यस क्षेत्रमा थप पारदर्शिता, डेटा संकलन र नियामकीय निगरानी बढाउने दिशामा युरोपेली संघले कदम चाल्ने सम्भावना रहेको छ।

Global Banking & Finance Review