काठमाडौं । युरोपमा हरित बन्ड (Green Bonds) निष्कासनले सन् २०२६ मा नयाँ गति लिएको छ भने अमेरिकामा ESG (Environment, Social and Governance) सम्बन्धी राजनीतिक दबाबका कारण हरित बन्ड बजार लगातार खुम्चिँदै गएको छ। ऊर्जा सुरक्षाप्रतिको बढ्दो चासो र हरित पूर्वाधारमा लगानी विस्तारसँगै युरोपले विश्व हरित बन्ड बजारमा आफ्नो हिस्सा उल्लेखनीय रूपमा बढाएको छ।

बेलायतस्थित Climate Bonds Initiative का अनुसार सन् २०२६ को पहिलो ६ महिनामा युरोपमा मात्रै २४२ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरका हरित बन्ड निष्कासन भएका छन्, जुन अहिलेसम्मकै उच्च स्तर हो। यही प्रवृत्ति कायम रहेमा सन् २०२६ मा विश्वव्यापी हरित बन्ड निष्कासनले सन् २०२४ मा कायम भएको ६७३ अर्ब अमेरिकी डलर को रेकर्ड पनि पार गर्ने अनुमान गरिएको छ।

गत वर्ष विश्व हरित बन्ड निष्कासनमध्ये करिब ५५ प्रतिशत हिस्सा युरोपको थियो। तर यस वर्ष युरोपले विश्वव्यापी नयाँ हरित बन्ड निष्कासनको झण्डै दुईतिहाइ हिस्सा ओगट्ने अपेक्षा गरिएको छ। युरोपेली नियामकीय व्यवस्था, ऊर्जा रूपान्तरण (Energy Transition) र स्वच्छ ऊर्जामा लगानी विस्तारले यस वृद्धिलाई टेवा दिएको विश्लेषण गरिएको छ।

यसको विपरीत, अमेरिकामा हरित बन्ड निष्कासन लगातार दोस्रो वर्ष घट्ने अनुमान गरिएको छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार ESG सम्बन्धी राजनीतिक दबाब र आलोचनाका कारण धेरै कम्पनीहरूले दिगोपनका परियोजनामा लगानी जारी राखे पनि त्यसलाई सार्वजनिक रूपमा ESG वा Green भनेर प्रचार नगर्ने प्रवृत्ति बढेको छ। यसलाई "Greenhushing" भनिन्छ।

ABN AMRO नेदरल्याण्ड्स (Netherlands) को प्रमुख वाणिज्य की वरिष्ठ स्थिर आय रणनीतिकार लारिसा डे बारोस फ्रिट्ज का अनुसार अमेरिकामा कम्पनीहरूले ESG गतिविधि पूर्ण रूपमा त्यागेका होइनन्, तर राजनीतिक प्रतिक्रिया र नियामकीय दबाबका कारण सार्वजनिक रूपमा ESG प्रतिबद्धता प्रदर्शन गर्न हच्किन थालेका छन्। यसको विपरीत, युरोपमा ESG र हरित वित्तप्रतिको विश्वास पुनः मजबुत बन्दै गएको छ।

युरोपमा ऊर्जा सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै विद्युत् तथा पूर्वाधार कम्पनीहरूले हरित बन्डमार्फत ठूलो परिमाणमा पूँजी जुटाइरहेका छन्। स्पेनको Iberdrola ले हालै १.५ अर्ब युरो बराबरको हरित बन्ड जारी गरेको छ भने फ्रान्सको EDF ले २.७५ अर्ब युरो बराबरको हरित बन्ड निष्कासन गरेको छ। यसले स्वच्छ ऊर्जा, नवीकरणीय ऊर्जा र दिगो पूर्वाधार परियोजनामा लगानी थप विस्तार भइरहेको संकेत गरेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार युरोपको बलियो नियामकीय संरचना, EU Green Bond Standard, ऊर्जा रूपान्तरण नीति तथा संस्थागत लगानीकर्ताको बढ्दो सहभागिताले आगामी वर्षहरूमा पनि हरित बन्ड बजारको विस्तारलाई निरन्तरता दिने अपेक्षा गरिएको छ।