वासिङ्टन डीसी। विश्व बैंकले आफ्ना वार्षिक ऋणको ४५ प्रतिशत हिस्सा जलवायु (Climate) सम्बन्धी परियोजनामा विनियोजन गर्ने लक्ष्य हटाउने निर्णय गरेको छ। यससँगै संस्थाले निश्चित प्रतिशतमा आधारित लक्ष्यभन्दा परिणाममुखी विकास (Outcome-based Development) लाई प्राथमिकता दिने नयाँ रणनीति अघि सारेको छ।

विश्व बैंकले केही वर्षअघि जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण र अनुकूलनलाई प्रवर्द्धन गर्न आफ्नो वार्षिक ऋणको ४५ प्रतिशत जलवायुसम्बन्धी परियोजनामा परिचालन गर्ने लक्ष्य तय गरेको थियो। अब भने परियोजनाको प्रभावकारिता कति रकम खर्च भयो भन्ने आधारमा नभई रोजगारी सिर्जना, आर्थिक वृद्धि, ऊर्जा पहुँच, जलवायु सहनशीलता र दिगो विकासमा कस्तो परिणाम हासिल भयो भन्ने आधारमा मूल्याङ्कन गरिने जनाइएको छ।

विश्व बैंकका अध्यक्ष अजय बंगा ले बैंकको नयाँ प्राथमिकता "Smart Development" रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार आर्थिक विकास र जलवायु लक्ष्यलाई अलग–अलग रूपमा होइन, एकीकृत रूपमा अघि बढाइनेछ। यसअन्तर्गत नवीकरणीय ऊर्जा, जलवायु सहनशील पूर्वाधार, दिगो कृषि तथा ऊर्जा पहुँच विस्तारजस्ता परियोजनामा लगानीलाई निरन्तरता दिइनेछ।

यद्यपि, यो निर्णयप्रति केही युरोपेली देश तथा जलवायु विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूको भनाइमा स्पष्ट जलवायु वित्तीय लक्ष्य हटाउँदा विकासशील मुलुकहरूका जलवायु परियोजनामा उपलब्ध हुने वित्तीय स्रोत प्रभावित हुन सक्छ। विश्व बैंकले भने जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित लगानी निरन्तर जारी रहने र त्यसको प्रगति नियमित रूपमा सार्वजनिक गरिने स्पष्ट पारेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यो नीतिगत परिवर्तनले आगामी वर्षहरूमा दिगो वित्त (Sustainable Finance), हरित वित्त (Green Finance) तथा बहुपक्षीय विकास बैंकहरूको जलवायु वित्त रणनीतिबारे नयाँ बहस सुरु गराउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालजस्ता जलवायु जोखिमयुक्त विकासशील देशका लागि पनि अब परियोजनाले दिगो विकाससँगै मापनयोग्य आर्थिक र सामाजिक परिणाम देखाउन सक्नुपर्ने आवश्यकता अझ महत्वपूर्ण हुने विश्लेषण गरिएको छ।

श्रोत : Reuters