करले थलिएका बैंकर, सुविधा भने शून्य !

Tuesday, 26 May 2026, 10:37 AM
37 पटक हेरियो
Font Size: 20px

नेपालको बैंकिङ क्षेत्रलाई धेरैले “आकर्षक जागिर” को रूपमा हेर्छन्। बाहिरबाट हेर्दा राम्रो तलब, एयरकन्डिसन अफिस, औपचारिक पोसाक र सम्मानित पेशा जस्तो देखिए पनि वास्तविकता भने धेरै फरक हुँदै गएको छ। विशेषगरी पछिल्ला वर्षहरूमा बैंक कर्मचारीहरू उच्च कर, बढ्दो कार्यचाप, लक्ष्यको दबाब र न्यून सरकारी सुविधाको दोहोरो–तेहोरो मारमा परिरहेका छन्।

आज बैंक कर्मचारीहरू देशकै सबैभन्दा बढी कर तिर्ने समूहमा पर्दै गएका छन्, तर बदलामा राज्यबाट पाउने सुविधा भने लगभग शून्य छ।

यस्तो छ नेपालका कर दर : मध्यम वर्ग सबैभन्दा बढी मारमा

अविवाहित व्यक्तिका लागि
वार्षिक करयोग्य आम्दानी
कर दर
रु ५ लाखसम्म १.००%
रु ५–७ लाख १०.००%
रु ७–१० लाख २०.००%
रु १०–२० लाख ३०.००%
रु २०–५० लाख ३६.००%
रु ५० लाखभन्दा माथि ३९.००%
विवाहित (Joint Filing) का लागि
वार्षिक करयोग्य आम्दानी
कर दर
रु ६ लाखसम्म १.००%
रु ६–८ लाख १०.००%
रु ८–११ लाख २०.००%
रु ११–२० लाख ३०.००%
रु २०–५० लाख ३६.००%
रु ५० लाखभन्दा माथि ३९.००%


यदि अविवाहित व्यक्तिले वार्षिक रु १५ लाख कमाउँछन् भने हालको नेपाल आयकर स्ल्याब अनुसार कर हिसाब यस्तो हुन्छः


पहिलो ५ लाखमा १ प्रतिशत कर
५०००००×%=५०००५००००० \times १\% = ५०००

अर्को २ लाखमा १० प्रतिशत कर
२०००००×१०%=२००००२००००० \times १०\% = २००००

अर्को ३ लाखमा २० प्रतिशत कर
३०००००×२०%=६००००३००००० \times २०\% = ६००००

बाँकी ५ लाखमा ३० प्रतिशत कर
५०००००×३०%=१५००००५००००० \times ३०\% = १५००००

५०००+२००००+६००००+१५००००=२३५०००५००० + २०००० + ६०००० + १५०००० = २३५०००

५०००+२००००+६००००+१५००००=२३५०००

अर्थात् वार्षिक रु १५ लाख कमाउने अविवाहित व्यक्तिले करिब रु २ लाख ३५ हजार कर तिर्नुपर्छ।

अब सुबिधाको कुरा गरौ 

वार्षिक लाखौँ कर तिर्ने मध्यम वर्ग, बैंक कर्मचारी, निजी क्षेत्रका जागिरे र व्यवसायीले राज्यबाट बदलामा के पाइरहेका छन् भन्ने प्रश्न अहिले झन् बलियो बन्दै गएको छ।

नेपालमा नियमित कर तिर्ने वर्गले मुख्य रूपमा उठाउने प्रश्न यस्ता छन्:

  • गुणस्तरीय सरकारी शिक्षा कहाँ छ ?
  • सरकारी अस्पतालमा सहज र भरपर्दो उपचार किन छैन ?
  • सार्वजनिक यातायात अझै अव्यवस्थित किन ?
  • कर तिर्ने नागरिकका लागि सामाजिक सुरक्षा कति प्रभावकारी छ ?
  • निजी क्षेत्रका कर्मचारीका लागि पेन्सन वा स्वास्थ्य सुरक्षा किन कमजोर ?

धेरै मध्यम वर्गीय परिवारको वास्तविकता यस्तो छ:

  • बच्चा निजी स्कूलमा पढाउनुपर्ने
  • उपचार निजी अस्पतालमै गराउनुपर्ने
  • घरभाडा, EMI, बीमा र कर सबै आफैंले धान्नुपर्ने

अर्थात् कर पनि तिर्ने, आधारभूत सेवा पनि निजी खर्चमै किन्नुपर्ने अवस्था छ।

अब के आवश्यक छ ?
* शिक्षा र स्वास्थ्यमा राज्यको लगानी गरी करबाट उठेको रकम प्रत्यक्ष नागरिक सेवामा देखिनुपर्छ।
* मध्यम वर्गलाई राहत दिन कर स्ल्याब पुनरावलोकन आवश्यक देखिन्छ।
* निजी क्षेत्रका कर्मचारीका लागि सामाजिक सुरक्षा बैंकिङ लगायत क्षेत्रका कर्मचारीका लागि बलियो सुरक्षा प्रणाली आवश्यक छ।
* करप्रति विश्वास निर्माण गर्न जनताले कर तिर्नु दायित्व हो, तर राज्यले सेवा दिनु पनि जिम्मेवारी हो भन्ने कुराको अनुभुती हुने गरी काम गर्नु पर्दछ ।

“कर बढाउने मात्र होइन, सुविधा पनि बढाउनुपर्छ।” 
14 घण्टा अगाडि
37 पटक हेरियो

प्रतिक्रिया 0